Park w Mławie

Park Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Mławie to niemal 4-hektarowa przestrzeń zieleni w samym centrum miasta, która pamięta czasy carskiej Rosji, obie wojny światowe i wszystkie przemiany XX wieku. Wpisany do rejestru zabytków w 1997 roku, dziś łączy funkcję miejskiego salonu z terenem rekreacji – można tu odpocząć w cieniu starych drzew, posłuchać koncertu na estracie albo po prostu przejść się alejkami wysadzonymi kasztanowcami.

Historia parku – od placu targowego do salonu Mławy

Wszystko zaczęło się od decyzji carskich władz, które w 1879 roku postanowiły wybudować na mławskim placu targowym prawosławną cerkiew. Do świątyni prowadziła aleja wysadzana podwójnym rzędem kasztanów, a obok stanął budynek dla księdza prawosławnego – słynna „popówka”, która przetrwała do dziś. W 1895 roku część terenu wokół cerkwi przekształcono w ogród spacerowy, który szybko zyskał miano „salonu Mławy”.

Ten elegancki przydomek nie wziął się znikąd. Do 1914 roku odbywały się tu loterie fantowe, zabawy i wieczorne spacery, podczas których spotykali się przedstawiciele różnych narodowości zamieszkujących miasto. Był jednak haczyk – do 1914 roku z ogrodu nie mogli korzystać mławscy Żydzi, a sama przestrzeń służyła przede wszystkim rosyjskiej mniejszości narodowej.

Podczas I wojny światowej niemieccy okupanci połączyli ogród z placem targowym, znacznie powiększając teren. Założyli kwietniki i wytyczyli nowe alejki, nadając parkowi prostokątny kształt, który zachował się do dziś.

Park w okresie międzywojennym i czasy PRL-u

Po odzyskaniu niepodległości park przeszedł istotne zmiany. W 1919 roku, w pierwszą rocznicę wolności, posadzono tu Dąb Niepodległości – symboliczne drzewo, które rośnie w parku do dziś. Siedem lat później rozebrano zrujnowaną cerkiew, a w miejscu gdzie stała utworzono klomb w kształcie równoramiennego krzyża. Legenda głosi, że taki układ uzgodniono z księdzem prawosławnym podczas odświęcania świątyni.

W 1935 roku park zyskał nowego patrona – został nim Marszałek Józef Piłsudski. Wtedy też przy zbiegu ulic Sienkiewicza i Wyspiańskiego wybudowano kort tenisowy, który funkcjonuje po dziś dzień. Teren był ogrodzony i zamykany na noc, a opiekun parku obchodził alejki z ręcznym dzwonkiem, informując spacerowiczów o zbliżającym się zamknięciu.

II wojna światowa przyniosła drastyczne zmiany. Niemcy umieścili przy wejściu napis „Nur für Deutsche” – tylko dla Niemców, zakazując Polakom wstępu. „Popówkę” zamieniono na kawiarnię Cafe Park dla niemieckich żołnierzy. Mławianie pozbawieni swojego parku zaczęli spacerować nad rzeczką Seracz.

Po wojnie park nosił kolejno nazwy: Józefa Stalina (od 1945), Dąbrowszczaków (od 1956), aż w 2017 roku wrócił do pierwotnej nazwy – Park im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Co zobaczyć w parku – atrakcje i zabytki

Centralnym punktem parku jest fontanna z brązową rzeźbą przedstawiającą legendarną Muławę. Według miejscowych podań była to żona jednego z czterech zdunów, którzy założyli miasto – piękna, uczciwa kobieta o wielkim sercu, która zyskała uznanie księcia Konrada. To właśnie na jej cześć miasto otrzymało swoją nazwę. Fontanna stanęła w 2001 roku w miejscu, gdzie niegdyś stała carska cerkiew.

Niedaleko fontanny znajduje się wspomniany już Dąb Niepodległości – drzewo posadzone 3 maja 1919 roku jako symbol odrodzonej Polski. To jedno z najstarszych drzew w parku, świadek wszystkich wydarzeń XX wieku. Przy wejściu od ulicy Żeromskiego stoi natomiast pomnik Marszałka Piłsudskiego – brązowa rzeźba na granitowym cokole, wykonana w 1998 roku przez artystę Marka Zalewskiego.

„Popówka” – dawny dom księdza prawosławnego – również przyciąga uwagę. W okresie międzywojennym mieścił się tu sąd grodzki, a dziś budynek pełni funkcję Urzędu Stanu Cywilnego. To jeden z nielicznych śladów po obecności cerkwi na terenie parku.

Park jako miejsce wypoczynku i rozrywki

Dziś Park Miejski w Mławie to przede wszystkim przestrzeń dla mieszkańców i turystów. Główna aleja kasztanowa prowadzi od ulicy Żeromskiego do centralnej części, gdzie znajduje się fontanna. Wokół rozchodzą się alejki, trawniki i klomby – latem pełne bratków i innych kolorowych kwiatów.

W sezonie letnim estrada zamienia się w parkiet – w soboty odbywają się tu otwarte zabawy taneczne. Park jest też miejscem uroczystości patriotycznych, szczególnie 11 listopada, gdy przy pomniku Marszałka Piłsudskiego gromadzą się mieszkańcy miasta na obchodach rocznicy odzyskania niepodległości.

W zachodniej części parku, za wysoką siatką, znajdują się korty tenisowe należące do Klubu Sportowego Relaks. To te same korty, które powstały jeszcze w latach 30. XX wieku, choć oczywiście wielokrotnie modernizowane.

Zachowały się tu stare drzewa z końca XIX wieku: klony palmowe, jesiony, klony srebrne i rubinie. Spacerując alejkami można poczuć klimat dawnej Mławy.

Rewitalizacja i współczesność

W latach 2004-2010 park przeszedł gruntowną rewitalizację. Wycięto starą aleję kasztanową i nasadzono nowe kasztanowce, odnowiono alejki, klomby i infrastrukturę. Przedsięwzięcie było możliwe dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego oraz Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego.

Dziś park stanowi największy otwarty teren rekreacyjny w Mławie. Jego powierzchnia wynosi około 3,8 hektara, co wystarcza na spokojny spacer, piknik czy aktywny wypoczynek. Układ przestrzenny zachował prostokątny kształt nadany przez niemieckich okupantów podczas I wojny światowej.

Dla kogo jest ten park i ile czasu przeznaczyć na wizytę

Park sprawdzi się dla każdego – rodzin z dziećmi szukających miejsca na popołudniowy spacer, par pragnących chwili spokoju, miłośników historii tropujących ślady przeszłości. Nie jest to park z wieloma atrakcjami dla najmłodszych w stylu placów zabaw czy wodnych fontann, ale raczej klasyczna przestrzeń miejska z zielenią, pomnikami i historią.

Na spokojny spacer wystarczy 30-40 minut, ale warto przeznaczyć godzinę, żeby przyjrzeć się detalom – przeczytać tablice informacyjne, zobaczyć fontannę z Muławą, stanąć przy Dębie Niepodległości i poczuć atmosferę miejsca. Park jest punktem wyjścia lub przystankiem podczas zwiedzania centrum Mławy – znajduje się blisko Starego Rynku, kościoła świętej Trójcy i innych zabytków.

Informacje praktyczne – dojazd, godziny otwarcia, ceny

Park Miejski znajduje się w ścisłym centrum Mławy, w obrębie ulic Żeromskiego, Wyspiańskiego, Sienkiewicza i Reymonta. Główne wejście prowadzi od ulicy Żeromskiego, ale można wejść również od pozostałych ulic – park ma kilka bram.

Dojazd samochodem nie stanowi problemu – w centrum Mławy są parkingi, a sama Mława leży przy drodze krajowej nr 7 łączącej Warszawę z Gdańskiem. Z Warszawy to około 110 km (niecałe dwie godziny jazdy), z Gdańska około 280 km. Dojazd komunikacją publiczną jest możliwy pociągiem lub autobusem – dworzec PKP i PKS znajdują się w odległości około 1,5 km od parku (15-20 minut spacerem).

Godziny otwarcia: Park jest dostępny codziennie i bezpłatnie. W przeciwieństwie do czasów międzywojennych nie jest już zamykany na noc, choć wieczorem oświetlenie może być ograniczone.

Ceny: Wstęp do parku jest całkowicie bezpłatny. Korzystanie z kortów tenisowych wymaga wcześniejszego uzgodnienia z Klubem Sportowym Relaks.

Warto połączyć wizytę w parku ze zwiedzaniem innych atrakcji Mławy – Starego Rynku z kościołem świętej Trójcy, secesyjnych kamienic czy Lelewelówki (dawnego spichlerza). Miasto oferuje także szlaki questowe, które w interaktywny sposób prowadzą przez najciekawsze zakątki. Park to doskonały punkt do odpoczynku podczas takiej wędrówki – w cieniu drzew, z widokiem na fontannę i otoczeni historią, która sięga czasów carskiej Rosji.