Browar Ciechan Ciechanów
W centrum Ciechanowa, zaledwie kilkanaście metrów od rynku, działa od 1864 roku zakład, który nieprzerwanie warzy piwo według tradycyjnych metod. Browar Ciechan to nie tylko miejsce produkcji – to żywy skansen technologii browarniczej, gdzie w autentycznych kadziach z XIX wieku do dziś fermentuje piwo, a powietrze pachnie chmielem i słodem. Zwiedzanie zakładu to szansa, by zobaczyć proces warzenia na żywo i dotknąć sprzętu, który pracuje tu od dekad.
- autentyczne kadzie z XIX wieku
- unikalny proces fermentacji
- możliwość degustacji piw rzemieślniczych
- zwiedzanie pod okiem pasjonatów
- zabytkowe urządzenia i eksponaty
Historia browaru w Ciechanowie
Tradycje warzenia piwa w tym miejscu sięgają znacznie dalej niż połowa XIX wieku. Już w XIII wieku w pobliskiej miejscowości Rudne, którą później wchłonął Ciechanów, działał browar książęcy. Dokumenty z 1526 roku potwierdzają zapłatę podatku od produkcji piwa, co świadczy o długiej historii tego rzemiosła w regionie.
Współczesny browar oficjalnie powstał w 1864 roku. Przez lata zmieniał właścicieli – od rodziny Wilichów i Żebrowskich, przez warszawskiego przemysłowca Karola Machlejda, aż po obecnych właścicieli z Grupy Browary Regionalne Jakubiak. To właśnie Karol Machlejd, pionier nowoczesnego przemysłu piwowarskiego w Królestwie Polskim, rozwinął markę i doprowadził do rozbudowy zakładu. W latach 30. XX wieku ciechanowski browar był najbardziej znanym i największym w okolicy.
Nie każdy wie, że po napaści Armii Czerwonej tuż po I wojnie światowej browar poniósł ogromne straty. Rosjanie w ciągu zaledwie 7 dni dokonali większych zniszczeń niż podczas całej I wojny światowej. W pewnym okresie produkowano tu nawet lemoniadę, wody gazowane i rozlewano ocet.
Od 1950 do 2001 roku w browarze trwały niemal nieprzerwanie różnego rodzaju modernizacje, przy czym produkcja nigdy nie została wstrzymana. W 2002 roku zakład trafił w ręce Marka Jakubiaka, a Ciechan Wyborny – niepasteryzowane piwo – zdobył miano gwiazdy wśród piw niszowych i zapoczątkował modę na piwa nieutrwalone.
Co zobaczysz podczas zwiedzania Browaru Ciechan
Wycieczka po browarze to prawdziwa podróż w czasie. Pierwsze wrażenie robi już sam fakt, że zakład mieści się w zabytkowych budynkach tuż przy rynku, nad rzeką Łydynią, w sąsiedztwie Zamku Książąt Mazowieckich.
Podczas godzinnego zwiedzania z przewodnikiem można zobaczyć oryginalny śrutownik do słodu z 1927 roku – polskiej produkcji urządzenie, które wciąż zachwyca swoją konstrukcją. Na wystawie znajdują się także szklane butelki z grawerowanymi napisami z 1912 roku. Ale największe wrażenie robią autentyczne kadzie, w których do dziś warzy się piwo metodą dekokcyjną dwuwarową.
Browar Ciechan należy do nielicznych w Polsce, które stosują naturalny proces fermentacji w otwartych kadziach. Można tu obserwować, jak na oczach zwiedzających odbywa się fermentacja – w powietrzu unosi się aromat chmielu i owoców, szczególnie intensywny podczas produkcji piw smakowych. To doświadczenie, którego nie da się przeżyć w nowoczesnych, sterylnych zakładach produkcyjnych.
Przez szybę w jednym z pomieszczeń można zobaczyć dębowe beczki, w których leżakuje whisky. To unikalny projekt – destylat powstaje na bazie różnych gatunków piw, a cały proces odbywa się pod kontrolą celników.
W browarze działa także interaktywne Muzeum Browarnictwa, które nawiązuje do piwowarskich tradycji regionu. Można tu poznać historię warzenia piwa na Mazowszu i zobaczyć, jak zmieniały się technologie na przestrzeni lat.
Ciekawostki z życia browaru
Podczas zwiedzania przewodnicy chętnie odpowiadają na pytania dotyczące procesu produkcji. Można się dowiedzieć, że w browarze pracuje około 30 osób, a spora część z nich pamięta jeszcze czasy poprzedniego właściciela.
Fascynująca jest historia butelek zwrotnych. Okazuje się, że trafiają one z powrotem do browaru, ale w sklepach nikt ich specjalnie nie sortuje. Dlatego Ciechan otrzymuje czasem butelki z wytłoczonym logiem Żywca czy Tyskiego. Co się wtedy dzieje? Firmy dzwonią do siebie i umawiają się w drodze na wymianę butelek. Proste i praktyczne rozwiązanie.
Na przestrzeni lat ciechanowski browar często jako pierwszy w Polsce warzył nowe style piwa. Po przejęciu przez Grupę BRJ browar wielokrotnie kreował nowe trendy na rynku. Uznanie zdobył zwłaszcza Ciechan Wyborny, który przyczynił się do powstania mody na piwa niepasteryzowane. Browar wprowadził i spopularyzował także określenie „piwo nieutrwalone”, które oznacza brak zarówno pasteryzacji, jak i mikrofiltracji.
Pub Ciechan i sklep firmowy
Ostatnim punktem zwiedzania jest Pub Ciechan, mieszczący się w starej piwnicy. Ceglane mury, niektóre siedzenia zrobione z beczek – klimat tego miejsca przenosi w czasy, gdy browar dopiero nabierał rozmachu. Tu można spróbować piwa bezpośrednio z zakładu, świeżego i niepasteryzowanego.
Pub czynny jest od 17:00 do 22:00, w weekendy do 1:00 w nocy. Serwuje dania oraz przekąski do piwa. W portfolio browaru znajdziemy między innymi: Wyborne, Miodowe, Pszeniczne, Lagerowe, Mocne, IPA, Porter o ekstrakcie 22 BLG, Shandy, napój bezalkoholowy Krzepiak oraz Porterówkę.
Przy browarze działa także sklep firmowy, otwarty zwykle od 8:00 do 16:00, gdzie można kupić piwo i pamiątki. W sezonie letnim otwarty jest ogródek piwny, czynny od 14:00 do 22:00 – idealne miejsce na relaks po zwiedzaniu miasta.
Dla kogo jest zwiedzanie browaru
Wbrew pozorom wycieczka po browarze to nie tylko atrakcja dla miłośników piwa. To przede wszystkim lekcja historii przemysłu i rzemiosła, pokazująca jak funkcjonował zakład produkcyjny w XIX wieku i jak ewoluował przez kolejne dziesięciolecia.
Rodziny z dziećmi mogą tu zobaczyć fascynujące maszyny i proces produkcji, choć oczywiście degustacja przeznaczona jest wyłącznie dla dorosłych. Miłośnicy historii docenią opowieści o zmianach właścicieli, trudnych czasach wojen i odbudowy. Pasjonaci technologii będą zachwyceni autentycznymi urządzeniami wciąż działającymi według oryginalnych zasad.
Zwiedzanie zajmuje nieco ponad godzinę, ale czas płynie tu szybko – fascynujące jest spojrzenie na produkcję piwa od środka, z perspektywy, której nie zapewni żadna nowoczesna fabryka.
Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd
Adres: ul. Kilińskiego 8, 06-400 Ciechanów (kilkanaście metrów od rynku miasta)
Zwiedzanie: po wcześniejszym umówieniu telefonicznym pod numerem 23 673 45 45. Lepiej zorganizować się w większą grupę.
Cena: około 20 zł od osoby, w cenie wliczona degustacja piwa
Czas zwiedzania: około godziny
Dojazd: z Warszawy około 1,5 godziny jazdy samochodem. W pobliżu browaru nie brakuje miejsc parkingowych. Browar znajduje się w centrum miasta, tuż przy zamku i rynku, więc można połączyć zwiedzanie z innymi atrakcjami Ciechanowa.
Godziny otwarcia pubu: 17:00-22:00 (weekendy do 1:00)
Sklep firmowy: 8:00-16:00
Ogródek piwny: 14:00-22:00 (sezon letni)
Łącząc wizytę w browarze z pozostałymi atrakcjami Ciechanowa – zamkiem, wieżą ciśnień czy Doliną Rzeki Łydyni – można spędzić tu całe popołudnie. Browar stanowi doskonałe uzupełnienie wycieczki, zwłaszcza dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż tylko typowe zabytki.
